جهانگردی و امنیت اجتماعی

اساساً جهانگردی یا معادل فارسی آن گردشگری مقوله ای است چند وجهی و چند بعدی ،که با نهادها و ساختهای مختلف اجتماعی در رابطه بوده و با مشاغل بی شماری سر و کار دارد .

در خصوص اهمیت جهانگردی و نقش و تاثیر آن در اقتصاد ملی کشورها بسیار بحث و بررسی گردیده و مقالات و سمینارهای متعدد بی شماری برگذار گردیده است .بدین لحاظ پرداختن به اهمیت و لزوم فعالیت های سود آور  جهانگردی چندان ضروری نمی نماید .ولیکن نکته حائز اهمیت در اینجا تهیه برنامه مدون جهت حصول به این نتیجه است .برای این کار نخست می بایست به عوامل و عناصر موثر در فعالیت های جهانگردی  اشاره نماییم .اصولاً جهانگردی از حیث عوامل تشکیل دهنده آن به دو بخش عوامل زیر بنایی و روبنایی تقسیم می گردد ،که بخش زیربنایی را شامل تاسیسات و اماکن ضروری گردشگری نظیر مراکز اقامتی و پذیرایی ،جاده ها ،فرودگاهها و هزاران فاکتور مهم دیگر می دانند و در بخش روبنایی می توان به عوامل منابع انسانی و متخصصین جهانگرد یو فاکتورهای امنیتی و اطمینان خاطر جهانگردان اشاره نمود .(به عبارت دیگر در جهت  بهبود اوضاع صنعت جهانگردی و توسعه این صنعت می بایست همواره به دو مولفه سخت افزاری و نرم افزاری آن توجه شایانی نمود .

گذشته از اهمیت سخت افزاری صنعت جهانگردی که در جای خود به عنوان یکی از ارکان اولیه و مهم این صنعت محسوب می گردد ،امروزه پرداختن به بعد نرم افزاری این مقوله با توجه به شرایط دنیای کنونی اهمیت بسزایی خواهد داشت .

امنیت اجتماعی فاکتور اساسی تشکیل دهنده بعد نرم افزاری صنعت جهانگردی است ،چزاکه اساساً جهانگردی در وهله نخست به دنبال مکانی آرام جهت گذراندن دوران نه چندان بلند تعطیلات خود است .بدین لحاظ فعالین و سیاستگذاران صنعت جهانگردی همواره به دنبال ایجاد بهترین شرایط (که در اینجا یعنی امن ترین نقطه و آرامترین مکان گردشگری است )هستند .ناگفته پیداست که هرچقدر مسئولین امر بخواهند صرفاً در قسمت سخت افزار (یعنی امور زیر بنایی جهانگردی ) بدون توجه به بخش های نرم افزاری (یعنی روبناها که شامل تامین نیروی انسانی شاغل در بخش جهانگردی و امنیت اجتماعی ) حرکت نمایند ،هرگز نخواهند توانست به کمال مطلوب این صنعت (که همانا افزایش ورود جهانگردان به کشور و ترغیب سایرین به بازدید از آن است ) برسند .بدین سبب توجه و تاکید به سازماندهی امنیتی و اتظامی هماهنگ با فعالین بخش های جهانگردی و فعالیت های آنان بسیار ضروری است .هر چند که اخیراً فعالیت هایی در این خصوص شکل گرفته است (نظیر پلیس های آموزش دیده مستقر در برخی فرودگاه ها و پایانه های کشور ) و لیکن چنین به نظر می آید که این تلاشها کافی نبوده و ت رسیدن به استانداردهای جهانی فاصله بسیار زیادی داریم .

خلاصه آنکه توجه صرف مسئولین به ابعاد زیربنایی صنعت جهانگردی نظیر احداث هتل ،رستوران ،جاده و غیره به تنهایی کافی نبوده و بستر سازی جهت ایجاد امنیت روانی و اجتماعی برای جهانگردان فاکتور مکمل و بسیار مهمی در این راستاست .

امید به تلاش و عزم ملی همه مسئولین . مردم کشورمان جهت دستیابی به این ابر صنعت مفید هزاره سوم .

ICT و ضرورت انقلاب فرهنگی در گردشگری

مقوله‌ای كه در محافل گردشگری ایران چه در بخش دولتی و چه در بخش خصوصی همچنان نسبت به آن بی توجهی می شود تا برگی بر كمبودها و مشكلات در زیرساختها و بسترهای صنعت توریسم ایران افزوده شده باشد.

با وجود اینكه كاربردهای این فن‌آوری‌ها با رشد چشمگیری در سایر صنایع ایران در حال توسعه و بهره‌برداری است اما متاسفانه صنعت گردشگری در این زمینه بسیار كند و بی برنامه حركت كرده و نتوانسته است از فواید این فن‌آوریها برای بسترسازی‌های آتی و روند توسعه و بهبود خود بهره لازم و كافی ببرد.

اگرچه گناه این موضوع بیشتر بر گردن سیاست سازان و مدیران ارشد دولتی متولی گردشگری است كه فاقد هرگونه استراتژی راهبردی، برنامه‌ریزی، سیاست و ساختار اجرایی مناسب در این راستا هستند، اما سهم صاحبان و فعالان گردشگری در بخش خصوصی نیز در عقب ماندگی تكنولوژیكی صنعت بسیار چشمگیر و پر اهمیت است.

باور كنیم كه در دنیای امروز كه از آن به عصر ارتباطات و اطلاعات یاد می‌شود، هیچ صنعتی بدون بهره‌برداری از فن‌آوریهای مدرن ICT و همسو شدن با تحولات دیجیتال، نمی‌تواند راه پویایی و توسعه در اقتصاد پر رقابت جهانی و حتی محلی را بپیماید و صنعت گردشگری نیز از این قاعده مستثنی نیست.

همین امروز هم در عرصه‌ی توریسم جهانی، ICT بعنوان ركن اساسی، نقش تعیین كننده‌ای در رقابت‌های ملی و فرا ملی كشورها ایفا می‌كند و كیفیت و میزان بهره‌برداری از كاربردهای آن تا حد قابل توجهی در برندگی‌های رقابتی تاثیرگذار بوده و هر روز نقش این فن‌آوریها با سرعت غیر قابل باوری در حال تعمیم و گسترش است. به استدلال آمارهای منتشر شده توسط سازمان جهانی توریسم (WTO) در آینده‌ای بسیار نزدیك، كشورهای فاقد زیرساختهای مناسب ICT، عملا از چرخه رقابتهای جهانی و منطقه‌ای گردشگری حذف خواهند شد.

در چنین شرایطی، دردآور اینكه صنعت توریسم در یكی از ده كشور پر چاذبه جهان، فارغ از این واقعیات و فاقد كمترین امكانات و زیر ساختها در این زمینه است و دردآورتر آنكه حتی استراتژی و برنامه مدون و مشخصی در آینده برای پر كردن شكاف موجود، پیوستن به عرصه‌ی توریسم الكترونیك جهانی و تعمیم كاربردهای فن‌آوریها در زیرساختهای خود ندارد.

با این ترتیب، باور كنیم حتی اگر تمامی موانع و مشكلات كنونی صنعت توریسم ایران در همه‌ی عرصه‌ها مرتفع شود، بدون زیرساختهای مناسب از فن‌آْوریهای ICT و جاری و همه گیر شدن كاربردهای آن در تمامی بخشهای صنعت، امیدی به برندگی رقابتی و كسب سهم فراخور از اقتصاد توریسم جهانی و حتی منطقه‌ای در آینده نخواهد بود.

تركیه ، امارات متحده عربی، بحرین، قطر و ...استراتژیهای توریسم الكترونیك خود را تدوین و دیری است كه به مرحله‌ی اجرا گذاشته‌اند و همگی تا سال ۲۰۱۰ به نظام مدرن توریسم جهانی خواهند پیوست، و هم اكنون نیز با درك درست از شرایط جهانی و با سرمایه گزاریهای كلان درحال بهره‌برداری و توسعه‌ی سریع فن‌آوریها در ساختار گردشگری خود هستند و در این عرصه حتی افغانستان نیز استراتژیهای خود را با كمك WTO و شركتهای بزرگ و سرشناس ICT آمریكا و انگلستان طراحی و آماده اجرا نموده است !

آیا متولیان صنعت گردشگری در كشور این واقعیات را مورد نظر و این هشدارها را جدی نمی‌گیرند؟!

آیا می دانیم یكی از ۱۰ عامل مهم در عدم تمایل به سرمایه‌گذاری‌های خارجی در صنعت گردشگری ایران، فقدان یا ضعف ساختارهای فن‌آوریها ی ICT در كشور است؟

آیا می‌دانیم یكی از اصلی‌ترین موانع ورود گردشكران خارجی به ویژه در قشر گردشگران متمول، فقدانهای تكنولوژیكی موجود است؟

آیا می‌دانیم سهم ایران در نظام توزیع الكترونیكی امكانات وخدمات گردشگری جهان كه ۵۰ درصد گردش مالی توریسم جهانی را در برمی‌گیرد، دقیقا عدد صفر است؟

آیا می‌دانیم گردشگری ایران، بدون پورتال ملی گردشگری، هیچ هویتی در گردشگری جهان ندارد و سالها است كه به اسرارها و هشدارهای WTO در این مورد بی‌توجهیم؟

آیا می‌دانیم، صنعت هتلداری كشور با روشهای توزیع و فروش سنتی و عدم پیوستن به روشهای توزیع الكترونیكی حتی در عرصه‌ی داخلی، متحمل چه خسارتهای فراوانی است؟

آیا از فواید بی‌بدیل بازاریابی‌های الكترونیكی كه ۱۰ سال است در جهان، ابزار اول بازاریابی است و گردشكری ما همچنان از فقدان آن خسارت می‌بیند با خبریم؟

آیا می‌دانیم كه در گردشگری ایران حتی از جمع آوری آمار دقیق و درست و روزآمد گردشگران با استفاده از ساده ترین و كم هزینه‌ترین فن‌آوریها ناتوانیم و به همین دلیل اطلاعات، آمار و ارقامی كه تحلیل‌های آن می‌بایست مهمترین عامل برای سیاست سازی های كلان گردشگری كشور باشد، تا چه حد بی‌دقت و غیر واقعی است؟

آیا در عصر اطلاعات و ارتباطات هنوز هم باید هزینه‌های اقتصاد و صنعت مبتنی بر عادتها و باورهای سنتی و این تفكر غلط كه "ICT صرفا یك فن‌آوری لوكس و گران و كم اهمیت است!" را بپردازیم؟

وضع موجود بهره‌گیری از فن‌آوریها در صنعت گردشگری ایران محدود به استفاده‌های پراكنده از كامپیوتر و نرم افزارهای كاربردی است كه آن ها هم بیشتر خارج از استانداردهای قابل قبول تخصصی می‌باشند و متاسفانه تعاریف و كاربردهای گسترده‌ی فن‌آوریهای اطلاعات و ارتباطات ناشناخته و مهجور مانده و از این رو حتی بخش خصوصی نیز كه در حركت به سمت تكنولوژی قالبا راحت‌تر و جسورتر رفتار می‌كند، قابلیت استفاده‌های ابزاری و ابتكاری از این فن‌آوریها را در راستای بهره‌وری بیشتر از سرمایه‌گذاری‌های خود مورد توجه جدی قرار نداده است.

سازمانهای دولتی متولی گردشگری نیز وضعی اسفناك‌تر دارند، همین نكته بس كه حتی هنوز هم قالب مدیران لااقل به استفاده از كمترین امكانات فن‌آوری نیز به عنوان بخشی از فرهنگ شغلی و شخصی علاقه چندانی نشان نمی دهند و پر واضح است كه استفاده از فن آوری و بسط و توسعه آن در سازمانها و ارگانهای تحت مدیریتشان چه سرنوشتی دارد!

بدون شك برای برون رفت از وضعیت كنونی تمامی اهالی گردشگری می‌بایست با درك شرایط جدید توریسم جهانی و میزان وابستگی آن به فن‌آوریهای نو، انقلاب الكترونیكی در صنعت گردشگری ایران را رقم بزنند و در این رهگذر قبل از هر چیز بسط فرهنگ عمومی ICT در میان این اهالی بسیار حایز اهمیت است.

برای تحقق این مهم تغییر نگاه متولیان و مدیران دولتی گردشگری به این فن‌آوریها و توجه به تدوین و اجرای سیاستهای راهبردی در آماده سازی زیرساختها از یك سو و همچنین افزایش میزان دانش و اطلاعات صاحبان و مدیران و متولیان بخش خصوصی در تمامی زیر صنایع گردشگری و تعمیم فرهنگ و باورهای مبتنی بر تكنولوژی در میان این اهالی و جلب توجه آنان به سرمایه‌گذاری‌های منطقی در توسعه فن‌آوریظهای ICT در حوزه عملكرد خود بسیار حایز اهمیت خواهد بود. 

از نظر نگارنده، با توجه به دلایل بسیار كه برخی از آنان ذكر شد، ایجاد انقلاب ICT در صنعت توریسم ایران یك ضرورت انكارناپذیر است و همت عالی همه‌ی اهالی گردشگری به ویژه صاحبان صنعت، فعالان و دست اندركاران دلسوخته این عرصه را می‌طلبد. امیدواریم با همكاری تمامی مطبوعات، كارشناسان و صاحب نظران عرصه‌ی صنعت گردشگری و ICT در این خصوص توفیق مطلوب حاصل شود.

خلیج فارس منطقه بکر باستان شناسان

علي لگزيان، کارشناس باستان شناسي و مسئول ميراث فرهنگي و گردشگري کيش گروه اجتماعی: اكثر افراد تا اندازهاي با نظريه تكاملي داروين و نظريه انتخاب طبيعي آشنا هستند. اساس اين نظريه بر اين مبناست كه در طبيعت موجوداتي كه بيشترين استعداد و قابليت را براي بقا و توليد مثل دارند به حيات خود ادامه ميدهند و در مقابل موجوداتي كه به هر دليل نتوانند بر شرايط طبيعي پيروز گشته و خود را با آن وفق دهند، محكوم به فنا و انقراضاند. صفات و تواناييهاي خاص هرگونه از جانداران به وسيله توارث و مشخصات ژنتيك به فرزندان منتقل ميشود و اين روند به تدريج منجر به تكامل صفات ترجيحي شده و پيچيدگيهاي دنياي امروز را به وجود آورده است. در مطالعه تاريخ تمدن بشري، توجه به سير تكامل و جهشهايي كه بر اثر يك كشف اتفاقي و يا هدايت شده روي داده بسيار مهم است. مثلا «هزاران سال گذشته تا بشر بتواند به زباني مشترك با هم نوع خود ارتباط برقرار كند و براي اشيا و حالتها، نشانههاي آوايي، مقرر كند.» كشف آتش و طريقه كنترل و به خدمت گرفتن آن، اختراع خط، سفالگري، فلزگري، پارچهبافي و ديگر دستاوردهاي بشري گرچه در ابتدا به آهستگي و در مقايسه با سرعت پيشرفت امروز در مدت زماني نسبتا طولاني اتفاق افتاد ولي هر كدام باعث جهشي عظيم و شتابي مضاعف در تحول و سير تمدن بشري شده و افقهاي تازهاي را به آينده گشوده است. نتيجه پژوهشهاي باستانشناسي نشان ميدهد كه فلات ايران خيلي زودتر از اروپاي كنوني، عصر يخبندان را پشت سرگذاشت (حدود 17 هزار سال قبل)، در آن زمان اين فلات بدون كوير، سرسبز و پر درخت، با طبيعتي بسيار زيبا و مناسب براي شكلگيري زندگي بشر اوليه بوده است. آثاري كه در برخي نقاط فلات ايران و دامنههاي رشته كوه زاگرس (دشت خوزستان) و ديگر نقاط مجاور به دست آمده، بيانگر اين است كه در اين نواحي زندگي اجتماعي جريان داشته و ساكنان اوليه اين مناطق توانايي اهلي كردن حيوانات، كشاورزي، رام كردن اسب، ساختن تير و كمان و غيره را داشتهاند. يكي از دغدغههاي عمده در آن زمان عبور از رودخانهها و سفر روي آب، به منظور دستيابي به شكارگاههاي جديد و يا الزامات آب و هوايي و امنيتي بوده و با اندك تاملي ميتوان حدس زد كه احتمالا بشر، غلبه بر آب و شنا كردن را از حيوانات ياد گرفته و با متصل كردن تنه درختان و استفاده از مشكهاي باد كرده سفر روي آب و عبور از رودخانهها را تجربه كرده است. مهاجرت و سفر جزو لاينفك زندگي بوده و ساكنان فلات ايران در تابستان به سمت شمال و در زمستان به سمت جنوب بالاخص دشت خوزستان سرازير ميشدهاند. به طور غريزي يكي از آرزوهاي اجداد ما، دستيابي به جزيرههايي بوده كه از كرانههاي شمالي خليج فارس قابل رويت بوده و همين حس كنجكاوي ايشان را به سفرهاي كوتاه دريايي روي آبهاي نيلگون خليج فارس و پاي گذاشتن بر جزيرهها كشانده است. كشفيات باستانشناسي حاكي از اين است كه در آن روزگار از صدفها، سنگهاي زيبا و كمياب مانند مرواريد و... به منظور تزيين و نيز مبادلات تجاري استفاده ميشده و وجود اين زيورآلات در محوطههاي باستاني كه اتفاقا فاصله زيادي با دريا دارند دلالت بر تسلط و ارتباط مستقيم اين اقوام با دريا دارد. اجتماعات ساكن در منطقه ميان دوران (بينالنهرين) و دشت خوزستان (شوش) به دليل قرار گرفتن در مسير رودخانهها و كرانههاي خليج فارس، اولين افرادي بودند كه جزاير خليج فارس را فتح كردند. در تصاوير نقاشي شده روي سفالهاي مكشوفه از تمدن عيلام (شوش) مربوط به 4000 سال قبل از ميلاد، به وفور از شكل امواج دريا و آب استفاده شده كه بيانگر پيوند و وابستگي عميق اين تمدن با رودخانهها و دريا ميباشد. با گذشت زمان و كسب مهارتهاي دريانوردي، محدوده خليج فارس عرصه آمد و شد كشتيهاي تجاري و نظامي بوده و نقش اساسي را در برقراري ارتباط با تمدنهاي همجوار داشته است. در آن زمان يكي از امنترين و ارزانترين راههاي حمل و نقل، راههاي دريايي بوده كه از رود دجله شروع و پس از گذشتن از سواحل كم عمق كرانه شمالي خليج فارس و توقف و تجهيز در بنادر و جزاير نزديك به خشكي، از تنگه هرمز گذشته و به دره سند در هندوچين ختم ميشد. از آنجايي كه تاكنون پژوهشهاي باستانشناسي مستمر و جدي در جزاير خليج فارس صورت نگرفته آثار و شواهد دال بر سكونت اقوام عيلامي در اين جزاير به دست نيامده ولي ميتوان استدلال منطقي كرد كه دريانوردان آن دوره حتما به جزاير نزديك به ساحل سفر كرده، در اطراف آن به صيد مرواريد مشغول ميشدهاند و بعيد نيست كه از اين جزاير به عنوان محل اسكان موقت و ذخيره آب شيرين و ديگر منابع تغذيه استفاده ميكردهاند. ادامه و استمرار پژوهشهاي باستانشناسي در منطقه خليج فارس بسياري از زاويههاي تاريك اين ناحيه را روشن خواهد كرد.

گردشگری شهری Urban tourism

شهر ها به طور معمول نسبت به محل هاي روستايي داراي مكانهاي عمومي بيشتري هستند، اما با وجود اين كه يك شهرك، به نسبت بازديدكنندگان بيشتري از نواحي روستايي دارد،ممكن است در واقع تغيير مسير يا پراكندن صف پر ازدحام بازديدكنندگان، با استفاده از علائم گذاري، بسيار آسنتر از انجام چنين كاري در املاك خصوصي بسيار آسانتر از انجام چنين كاري در املاك خصوصي نواحي روستايي باشد، كه ممكن است در آنها فقط برخي راههاي ثابت براي عبور وجود داشته باشد . در اين مورد موضوع “انبوه بحراني  ” نيز مي تواند مفيد واقع شود .يورك يكي از شهر هاي انگلستان است كه عده زيادي از بازديدكنندگان را به سوي خود جذب مي كند ،اما اكنون آنقدر جاذبه فرهنگي دارد، كه برخي از محل ها حد اقل نبايد، متحمل شلوغي بيش از حد شوند.

لوور تعداد زيادي بازديد كننده را به سوي كليه قسمت ها جذب مي كند، اما هم  با افتتاح ساختمان ضميمه اي بنام رشيليو و بخصوص، تكميل مركز خرده فروشي كارسول و استحكامات حفاري شده اي كه به طرز عالي به نمايش درآمده اند،عملاَ بعد تازه اي به، پيچيدگي آن افزوده شده است.

 جامعه شناسی توریسم

جان اوري و مك كانل از جمله جامعه شناساني هستند كه درباره توريسم نظريه دارند. اوري اين بحث را مطرح مي كند كه چرا توريست عكس جمع مي كند و سرمايه دار سرمايه. اوري مي گويد توسعه عكس برداري همراه است با توسعه چشم توريستي Tourist gaze يا شكار لحظه توسط توريست ها . اما مك كانل مي گويد توريست به مثابه فراري از زمان و مكان يا فرار به تاريخ است. بنابر اين سنت ها نقش مهمي براي توريست دارد. تاريخ محل هاي توريستي نقش مهمي در توريستي شدن دارد. بنابر اين توريست ها به دنبال يك محل كوچك يك وسيله كوچك هستند. اگر دنبال مناطق صنعتي هم هستند دنبال يك منطقه صنعتي قديمي هستند. بنابر اين اگر بخواهيم نقطه توريستي درست كنيم بايد آن را تبديل به مناطق تاريخي كنيم ( براي اين كار بايد سنت ابداع و جعل كرد. نگاه كنيد به بخش سنت در كتاب جهان رها شده . سنت هاي ابداعي و سنت هاي اصيل درنظريه مك كانل مهم هستند ( برخي سنت هاي ابداعي براي جلب توريست هاست ) سنت هاي پايه شناخت مدرنيسم است.

توسعه منابع انساني در بخش جهانگردي

از آنجا كه جهانگردي يك فعاليت خدماتي است و كاركنان آن را ارايه مي‌كنند توجه به آموزش و ارتقا دانش آنان يكي از رموز اصلي تضمين حيات اين صنعت به شمار مي‌رود و باز به اين دليل كه اين صنعت بسيار متاثر است ارتباط دو سويه ميزبان و مهمان بوده و بدون شك محصول اين ارتباط تجربه‌أي فراموش نشدني است و منجر به تصميم‌گيري در مورد تجربه مجدد و يا عدم تكرار آن مي‌شود، نقش كاركنان در آن از اهميت ويژه‌أي برخوردار است.
دولتها با توجه به جايگاه مهم صنعت گردشگري به همكاري تنگاتنگ با اين صنعت مي‌آيند و با تنظيم سياستهاي مورد نياز در جهت توسعه مهارتها و استانداردهاي حرفه‌اي گردشگري تلاش مي‌كنند تا بتوانند در فضاي پر رقابت اين عرصه به نيازهاي روزافزون آن پاسخ دهند. موسسات آموزشي گردشگري در يك تلاش مداوم در جهت بازبيني مواد آموزشي و به روز كردن محتواي درسها اقدام مي‌كنند. و كاركنان به عنوان شاخكهاي حسي اين سيستم كه مستقيماً با مشتريان در تماس هستند در يك جستجوي دايمي در حال ارتقاء دانش و مهارتهاي مورد نياز حرفه‌اي خود مي‌باشند. اين فعاليتها حكايت از اهميت نقش منابع انساني در توسعه اين صنعت دارد.

گردشگری الکترونیک

گردشگری الكترونیك نقطه عطفی بین گردشگری و فناوری اطلاعات است. امروزه این دو پدیده هر دو از فعالیت های عمده و بسیار مهم در ایجاد درآمد و فرصت های شغلی در جهان بشمار می‌روند. گردشگری خود به انواع گوناگونی تقسیم شده است و فناوری اطلاعات نیز با فعالیت های گوناگونی در هم آمیخته و به بیشتر جوانب زندگی انسان نفوذ كرده است، بنحوی كه فهرست بلندی از انواع گردشگری و واژگان مركب متعددی از فناوری اطلاعات با سایر واژه ها در دسترس است.‌ فناوری اطلاعات از حدود دو دهه گذشته در بخش گردشگری بكار گرفته شد و در طول این مدت، استفاده از آن، یك روند رو به افزایشی داشته است. بعنوان نمونه استفاده از اینترنت برای رزرو جا در هتل،‌ ‌رزرو بلیت هواپیما در همه جای دنیا امری رایج است. استفاده از این فناوری در مدیریت و برنامه‌ریزی بخش نیز اهمیت حیاتی خود را به خوبی نشان داده است.‌ نوع جدیدی ازگردشگری الكترونیك به تازگی در آمریكا و اروپا مطرح شده است كه شاید بتوان آن را مسافرت الكترونیكی نامید.این نوع گردشگری علاوه بر تاكید به برخورداری از تمام امكانات فناوری اطلاعات در برنامه ریزی و مدیریت بخش به ابتكار جدیدی نیز تاكید دارد. ابتكاری كه با اتكاء به آن بازدید ( ارائه كالا) از طریق امكانات الكترونیك و محمل های اطلاعاتی (شبكه، اینترنت، سی دی و...) ممكن شده است. بر اساس آمار كمیسیون گردشگری كانادا، یك چهارم مردم كانادا و ۳۵ درصد از خانواده های آمریكایی سفر اینترنتی می‌كنند و به تقریب بدون صرف هزینه و وقت، به همه جا می‌روند و لذت می‌برند.‌ این تحول تا حدودی به كاهش و تغییر در هزینه‌ها، حذف بعد مسافت، زمان و نیاز به برخی خدمات منجر شده و بطور جدی به تغییر در الگوی موجود در جریان عرضه و تقاضا منتهی می شود. اهمیت حذف مسافت و زمان در گردشگری به اندازه ای است كه پیش بینی می‌شود در آینده چهره كنونی گردشگری تغییر یافته و تغییراتی نیز در الگوها و مفاهیم موجود در برنامه ریزی و مدیریت گردشگری ایجاد شود. یكی از مهمترین این تغییرات، تحول در بازدید از ابنیه، اشیاء و میراث باستانی خواهد بود. هرچند در كشور ما تاكنون هیچ اثری از گرایش به این سو دیده نمی شود با این وجود در صورت اعتقاد به رقابتی بودن بخش، استقبال از فناوری اطلاعات و زمینه‌سازی توسعه گردشگری الكترونیك از موضوعات اساسی و تعیین كننده خواهد بود. در غیر این‌صورت با گذشت زمان فاصله ما با كشورهای با گردشگری توسعه یافته بیشتر و بیشتر خواهد شد.‌ پیامدهای بالقوه توسعه گردشگری الكترونیك ‌ فعالیت گردشگری از سال ۱۹۵۰ میلادی دچار تحولات عظیمی شد كه برخی آن را “انقلاب گردشگری” نام نهاده اند.این تحول منجر به بلوغ و ظهور “گردشگری انبوه”‌ ‌شده و در آینده نزدیك به “گردشگری كیفی” تبدیل خواهد شد. در حال حاضر گردشگری، فعالیتی قدرتمند و حرفه‌ای بزرگ در سطح جهان است. به نحوی كه ...

به اعتقاد بسیاری از كارشناسان موفقیت یا شكست صنعت جهانگردی در هر كشور به طور مستقیم به اعمال سیاست های حمایتی دولت بازمی گردد. به نحوی كه هر چه چتر حمایتی دولت نسبت به توریسم گسترده تر باشد، شكوفایی در این بخش هم بیشتر است. تجربه چین، امارات متحده عربی و... در سال های اخیر حاكی از این بوده كه فراهم آوردن زیرساخت های مناسب درخصوص توریسم، رشد اقتصادی و افزایش درآمد ملی را برای این كشورها به ودیعه آورده. مجموعه عوامل طولی و عرضی سبب گشته تا دولتمردان به پدیده توریسم به دلیل نقش موثری كه می تواند در روابط و دیپلماسی ایفا كند، به عنوان یك اهرم بنگرند چرا كه این صنعت )توریسم( می تواند كشورها را از حالت تك محصولی رهایی بخشد زیرا بازار نفت، قهوه، كائوچو و... كه به عنوان منبع درآمدی برخی كشورها محسوب می شود، می تواند به وسیله قدرت های ذی نفع و رقیب دچار تلاطم یا افت و خیز شود اما سرمایه گذاری اندك در توریسم نسبت به دیگر صنایع می تواند تغییرات بسیار مثبتی را به همراه داشته باشد. باید دقت داشت در صنعت توریسم اگر امنیت در وهله اول، قوانین و زیرساخت های مناسب فراهم باشد، سودآوری به صورت تصاعدی رقم خواهد خورد. از سوی دیگر تاثیرگذاری كه گردشگری در اقتصاد كشورها دارد، موجب شده تا توریسم به عنوان یكی از پایه های گفت وگوهای هیات های بلند خارجی درآید. به عبارت دیگر «دیپلماسی بر پایه گردشگری» شكل گرفته و موفق شده آرام آرام جای خود را در معاهده ها و قراردادهای بین المللی باز كند. با توجه به اینكه راه توریست ها برای ورود به كشور از سفارتخانه ها می گذرد و دولت هم به سفرایش به عنوان بلندپایه ترین نمایندگان خود اختیارات زیادی عطا كرده و آنها مستقیم و غیرمستقیم نقش بارزی را در پذیرش گردشگران ایفا می كنند، لذا سفرا باید با رعایت تمامی جوانب و مسائل داخلی، خارجی و منطقه ای به گردشگران بنگرند، چرا كه اجرایی شدن «دیپلماسی گردشگری« تاثیر بسیار مستقیمی در مسائل اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی خواهد داشت.